અખેગીતા/કડવું ૫ મું - જીવ ઉપર માયાનો દગો

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
આ કૃતિ/પાનું હમણાં જ અહીં લાવ્યા છીએ અને તેની ભૂલશુદ્ધિ (પ્રૂફ રીડીંગ) બાકી છે. જો તેમાં કોઈ ભૂલો જણાય તો ક્ષમા કરશો, થોડા સમયમાં આનું શુદ્ધિકરણ કરીને તેને આખરી ઓપ આપી દેવામાં આવશે.
←  કડવું ૪ થું - અજ્ઞાની જીવની દુઃખ દશા અખેગીતા
કડવું ૫ મું - જીવ ઉપર માયાનો દગો
અખો
કડવું ૬ ઠું - માયાથી જીવને સંસારબંધન →


રાગ ધન્યાશ્રી

મર્મ ન સમઝે જે માયાતણોજી, તે નર જાણે હું ઘણું બોલણોજી;
તેહને જાણે જનની આપણોજી, તે ભવ[૧] ભટકે સહુથી $$

પૂર્વછાયા

ભવમાંહે ભટકે ઘણું, પોતાનો કરીને ઠગે;
જ્યમ વિશ્વાસીને[૨] વધે[૩] વેરી[૪], દીન[૫] થઇ મારે દગે. ૧

જેમ પાળે ખેરીને[૬] ખાટકી[૭], તેને ભક્ષ્ય ભોજ્ય આપે ઘણું;
પછે વધ કરે વારૂં[૮] કરીને, એ લક્ષણ અજાતણું[૯]. ૨

તે મેંઢો જાણે માહરો, પાલક પોષક છે ધણી;
તેને આપ જાય અરપવા, મોટમ મનમાં અતિ ઘણી. ૩

વાત્સલ્ય જાણી વામ-દક્ષિણ[૧૦], વણ દોર્યો કેડે પૂરે;
તેને મહાજન મૂકાવા કરે, તોય તે જવન કેડે[૧૧] સંચરે. ૪

હાથ ફેરવે તેથકે મનમાંહી, હેતુ[૧૨] જાણે તેહને;
પણ સૂનીને[૧૩] મન વાત અળગી, તે ભારે ભાળે દેહને. ૫

અળગા આશય બેઉતણા, લોભે લાગ્યો અજ[૧૪] હળે;
તે યવન જાણે ભક્ષ કરૂં, જો ઘણેરૂં વપુએ[૧૫] વળે.[૧૬]

પછે ચરણ ઊંચે અધો[૧૭] મુખે, નેટ[૧૮] તે રાકહે સરે[૧૯];
માયા કેરી રીત એહવી, અંતે જીવને એમ કરે. ૭

વિષય દેખાડે વિશ્વના, ચિત્રવિઇત્ર તે ચિત્ત ધરે[૨૦];
પછે પંડિતને પૂછે પ્રભુ[૨૧], મહાભોગ[૨૨] કેમ પામીશ સરે. ૮

ત્યારે પંડિતરૂપે બોલે માયા, કર્મની કીરત[૨૩] ઘણી;
વિત્ત[૨૪] હરિને વાટ દેખાડે, નાનાવિધ કહે ભણીગણી. ૯

કહે અખો રિચે ઉપજે, જો એહેવું પોષે જંતને[૨૫];
કર્મ ગહન હીંડો વામવા[૨૬] તો સેવો હરિ-ગુરુ-સંતને ૧૦

નોંધ[ફેરફાર કરો]

$$ = અવાચ્ય શબ્દ.

  1. સંસારમાં
  2. વિશ્વાસ ઉપજાવીને
  3. હણે
  4. શત્રુ
  5. રાંક
  6. બકરાને
  7. કસાઇ
  8. સહાય
  9. માયાનું
  10. ડાબો-જમણો
  11. કસાઇને પછવાડે
  12. હિતેચ્છુ
  13. કસાઇને
  14. બકરો
  15. શરીરે
  16. પુષ્ટ થાય
  17. નીચે
  18. અંતે
  19. સંતોષ પામે
  20. ધારણ કરે
  21. હે પ્રભો!
  22. ઉંચા ભોગ
  23. કીર્તિ
  24. દ્રવ્ય
  25. જીવને
  26. નિવૃત કરવા