પુરુષ અને સ્ત્રી
પ્રોફેસર બોલ્યા : ‘ઠીક સારું, ચાલો, અમે રસોડા- પ્રદેશ રાખીએ છીએ, તમે શું રાખો છો ?’
‘ખાણા-પ્રદેશ,’ શિવલક્ષ્મી હસી પડ્યાં, એમને ટેવ પડી ગઈ હતી. અને એ પોતે માનતાં પણ હતાં કે ઘણીખરી ચીજોને એ ઉદ્ધાર કરી રહ્યાં છે, એટલે આવી ચર્ચામાં પણ સ્ત્રીઓ છતાં તો એ વધારે ચા પીતાં.
‘સારું.’ પ્રોફેસરે શાંતિથી કહ્યું, ‘એ મેળવવું શી રીતે ?’
‘પ્રેમ વડે ને ?’
‘કામવા કોણ જાશે ?’
‘હવે ખાવાનું કેમ વળી ? પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બન્ને.’
‘અર્થે ?’
‘હાસ્તો.’
‘ત્યારે હવે હું એક પ્રશ્ન પૂછું છું. જનતાના ઘણા મોટા ભાગને તો કામ ને કમાણી વહેંચવા જ પડ્યાં છે. તે વિના આર્થિક દૃષ્ટિએ જીવી શકાય તેમ જ નથી. નથી વહેંચ્યાં માત્ર તમારા જેવા સુખી વર્ગ—અથવા વધારે યોગ્ય શબ્દ વાપરો એ તો આળસુ વર્ગ. તમે તમારી જાતને આળસુને બદલે બુદ્ધિશાળી ગણો તે પણ મને વાંધો નથી, કારણકે ખરી રીતે આપણે જે નવરા હોય તેને જ બુદ્ધિશાળી માનીએ છીએ. પણ મારો પ્રશ્ન આ છે: તમને એમ નથી લાગતું કે મારા જેવા પાસે કાંઈ પણ કામ નહિ હોવાથી જ આ પ્રશ્નો—સ્ત્રી-પુરુષના કામ વિષેના—સ્ત્રી કોને રસોડે કરે, સિવાય જાય—એ ઉત્પન્ન થયા છે? સ્ત્રીઓ તો ઘણા જૂના વખતથી બન્ને કામ કરે છે. કોઈના ખેતરમાં મજૂરીએ જવું ને કોઈ ઑફિસમાં
