આ પાનું પ્રમાણિત થઈ ગયું છે.
બારડોલી સત્યાગ્રહનો ઇતિહાસ
પ્રકરણ
હતો. — ૨૪ મણના રૂ. ૧૮૬ લેખે. એ જ ભાવ અમે ઉત્પન્નની કિંમત આપતાં ગણ્યો.
એક ખેડૂત પોતાની જમીન કેટલી ખેડે, ગણોતે કેટલી ખેડે, બહારગામની કેટલી ખેડે, એનો સરવાળો કાઢીને એક જોડ બળદે સરાસરી કેટલી જમીન ખેડાય છે એ અમે એ ગામને વિષે કાઢ્યું. અને તલાટીના તૂલવારી પત્રક ઉપરથી, એ એક હળે અને બળદ-જોડે ખેડાતી જમીનમાં જુદાંજુદાં તૂલોનો હિસાબ કાઢ્યો તે આ પ્રમાણે : કુલ ખેડાતી જમીન ૧૯ એકર, તેમાં ૮ એકર કપાસ, ૩ એકર જુવાર, ૨ એકર ક્યારી, ૪ એકર ઘાસ અને ૨ એકર ચરણ.
આ પ્રમાણ જણાવીને આટલી જમીન ખેડનાર ખેડૂતને સરભોણમાં કેટલી આવક ગયા વરસમાં થઈ હતી તે અમે જણાવ્યું. આમ કરતાં તણખલેતણખલું જેટલું ખેડૂતના ખેતરમાં પાકે તેની આવકનો અમે હિસાબ આપ્યો :
| રૂા. આ. | |
| ૩૮૭ – ૮ | કપાસ ૫૦ મણ ( રૂ ૧૮૬ ભારને ભાવે ) |
| ૭ર – ૦ | જુવાર ૩૬ મણ ( મણના રૂ. ૨ ) |
| ૪ – ૮ | જુવારની કડબ ૪પ૦ પૂળા ( દર સેંકડે રૂ. ૧ ) |
| ૬ – ૦ | તૂવર વગેરે કઠોળ ૩ મણ (મણના રૂ. ૨ ) |
| ૯૫ – ૦ | ડાંગર ૭૦ મણ ( હારાના રૂ. ૯–૮ને ભાવે) |
| ૧૨ – ૦ | વાલ ૧૨ મણ (મણના રૂ. ૧ ) |
| ૩ – ૦ | દિવેલા ૧ મણ ( મણના રૂ. ૩) |
| ૪ – ૮ | જુવારના ટોલાં અને તૂવરનું ગાતર |
| ૧૦ – ૦ | ભાતના પૂળા ૨,૦૦૦ ( હજારે રૂ. ૫ ) |
| ૧૦ – ૦ | વાલનું ગોતર ૧૫ મણ ( રૂપિયે ૧ાા મણ ) |
| ૬૪ – ૦ | ઘાસના પૂળા ૬, ૪૦ ૦ ( હજારે રૂ. ૧૦ ) |
| કુલ ૬૬૮ – ૮ |
( ચરણનો હિસાબ ન ગણ્યો, કારણ બળદની જોડને બે એકર ચરણ ચાલી રહે. ખર્ચમાં પણ ચરણનો ખર્ચ ન ગણ્યો.)
૩૧૨
