પૃષ્ઠ:Hriday Vibhuti.pdf/૧૧૯

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
આ પાનું પ્રમાણિત થઈ ગયું છે.
વિકાસ:૧૧૧
 


યુવતીએ ઘૂમટો સહજ ખસેડી આજ્ઞા માટે ધરમચંદ સામે જોયું. અંધકાર વધતો હતો, છતાં માનસીંગ બોલી ઊઠ્યો : ‘અલ્યા આ તો મંગી!'

મંગીએ ઘુમટો તાણી મુખ દેખાતું બંધ કર્યું. ધરમચંદની અવસ્થા વધી ગઈ.

'ચાલ, ગાડું આગળ લે !' તેમણે બૂમ પાડી ગાડાવાળાને કહ્યું. અને મંગીએ તેમના તરફ ખસેડેલો ડબ્બો તેણે હરિસીંગના હાથમાં મૂક્યો.

'જરા થોભી જાઓ !' માનસીંગે કહ્યું.

ઉગ્ર બનતા બીજા બે જણથી હવે રહેવાયું નહિ. તેઓ ભયમુક્ત હતા.. માત્ર જે કામ અર્થે તેઓ ધરમચંદ સાથે સામેલ થયા હતા તે કામને હરકત ન પહોંચે માટે અત્યાર સુધી શાન્ત રહ્યા હતા. એક જણ છરો કાઢી ગાડામાં ઊભો થઈ ગયો અને બોલ્યો : ‘ગાડા ઉપરથી હાથ લે, નહિ તો મર્યો જાણજે.'

માનસીંગ અને હરિસીંગ પાસે ડાંગ સિવાય બીજું કાંઈ ન હતું; તેમની સહાયમાં વધારે માણસો આવી શકે એ પણ અશક્ય હતું. બપોરે વાગેલા ફટકા હજી યાદ રહેલા હતા. યુવાનોના મુખ ઉપરથી તેમનો દૃઢ નિશ્ચય દેખાઈ આવતો હતો. તેમની સામે થવામાં કશો અર્થ ન હતો. એટલે હરિસીંગે વિચાર્યું કે હાથ આવેલા સાત રૂપિયા અને સુખડીના ડબ્બાથી સંતોષ માનવો. ધરમચંદ અને મંગીનાં નામ માનસીંગે તેમને ડરાવવા લીધાં હોય એમ જ તેણે ધાર્યું. તેણે કહ્યું : 'તમારી મદદમાં આવીએ, કહો તો. તમને જરૂર ન લાગે તો અમારે કાંઈ આવવું નથી.’

‘પણ રસ્તામાં બીજાં ચાર ટોળાંનું દાણ ચૂકવવાનું છે એ યાદ રાખજો. અમને સાથે રાખશો તો બચી જશો.’ માનસીંગ બોલ્યો.

અને ગાડું આગળ ચાલ્યું. માનસીંગના પગ ગાડા પાછળ ઊપડતા હતા; હરિસીંગે તેને અટકાવ્યો. માનસીંગ અટક્યો, છતાં તેણે બૂમ પાડી : 'ધરમચંદ શેઠ ! મારા બાપાના કાંઈ સમાચાર હોય તો આપતા જાઓ.’

'કોણ તારો બાપો ?' દોડતા ગાડામાંથી અવાજ આવ્યો.

‘અભાજી !' માનસીંગે બૂમ પાડી.

‘અલ્યા માનિયા ! મને..' સ્ત્રીનો અવાજ અંત ભાગમાં ગૂંગળાઈ ગયેલો સંભળાયો, અને માનસીંગની આંખ ફાટી.

હરિસીંગને પણ લાગ્યું કે માનસીંગનું ઓળખાણ છેક ખોટું ન હતું. તેણે પૂછ્યું :

'શું છે માનસીંગ ?'