પણ મંગળા પાસેથી તેનો જવાબ મળતો ન હતો, હજીયે તે અચેત જડ શી બેસી રહી હતી. જે કાંઈ બની ગયું હતું એનું દુઃખ એના હૈયાની લાગણીઓને ખતમ કરી ગયું હોય તેમ વિસ્ફારિત નેત્રે સ્થિર દૃષ્ટિએ બેસી જ રહી હતી. મંગળાની આ હાલત જોતાં તેની સખીઓના દિલમાં પણ દારૂણ વ્યથા વ્યાપી ગઈ હતી.
‘મંગળા ઊઠ, ઊભી થા તો!’ આખરે બે જણાએ તેના હાથ પકડીને તેને ઊભી કરી અને લગભગ પોતાની સાથે જ તેને ખેંચવા માંડી.
અને હળવે હળવે મંગળાના જડ દેહમાં ચેતન પાંગરતું હોય એમ તે ચાલવા લાગી; પણ અબોલ હતી, તો એની સખી પણ કાંઈ બોલતી ન હતી. સૌના મનમાં મંગળાની આ હાલત દારૂણ વ્યથા પેદા કરતી હતી.
સૌના મનમાં એક જ કોયડો હતો. મંગળાની આ મૂઢ દશા અને લોહી નીકળતો શિકાર પાછળ પડ્યો હોય અને જીવ લઈને કોઈ પ્રાણી નાસવા માંડે નાસતાં નાસતાં કાંટા, ઝાડ, ઝાંખરાંમાં કાયા ફસાઈ જતી હોય પણ મૃત્યુ પાછળ જ ઊભું છે એવા ભયથી કશી જ પરવા કર્યા વિના નાસવા માંડે અને તેની કાયામાંથી લોહી વહેતું રહે છતાં જીવ બચ્યાનો સંતોષ લઈને દોડે તેમ તુલસી દોડતો હતો. એને મંગળાની આ હાલત સાથે કોઈ સંબંધ ખરો ?
પણ મંગળા જ બોલતી ન હતી ને ! બળપૂર્વક તેને ઘેર ઢસડી લાવ્યા હતા ને ઘરના આંગણામાં જ બેઠેલી જીવકોરને જોતાં જ તે સખીઓના હાથમાંથી છૂટીને જીવકોરના ગળે વળગી પડી હતી. એનુ રૂંધાયેલું રૂદન શરૂ થઈ ગયું હતું. જીવકોરના ખભા ઉપર માથું મૂકીને મંગળાએ ડૂસકાં લેવા માંડ્યાં.
જેમ જીવકોરને મંગળાની આ હાલત સમજાતી ન હતી તેમ એને મૂકવા આવેલી સખીઓ પણ કાંઈ કહી શકે તેમ ન હતું.
