પૃષ્ઠ:Liludi Dharti2.pdf/૩૧૮

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
આ પાનાનું પ્રુફરીડિંગ બાકી છે


________________

૩૮ લીલુડી ધરતી-૨ છે. હપ્તાવાર નવલલેખનમાં અસાધારણ સફળતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી પણ ફિકસે ફરિયાદ કરેલી છે “દરેક હપ્ત મને Elbow space –ભરપૂર જગ્યા નથી મળતી. ઘણી વાર એવું પણ બને છે કે 'હસ્તે તૈયાર કરતી વેળા લેખક સાવ શ ચિત્ત હેય છતાં તાણતૂસીને 'પણ પ્રકરણ તે પૂરું કરવું જ પડે. “વિડ કિપરફિલ્ડમાં એક સ્થળે ડિકન્સની આવી સખત કફોડી સ્થિતિ થયેલી એ વાત જેણીતી છે. પિતે સાવ શૂન્યચિત્ત હતું, અને કથાને શી રીતે આગળ ધપાવવી એ અંગે કશું જ સૂઝતું નહોતું. કથાનાયકને એક રાજ"માગની એક બાજની પગથી પરથી સામી પગથી પર પહોંચાડવા સિવાય બીજી કોઈ ગતિ કે પ્રગતિ એ સાધી શકે એમ નહોતો. પણ એટલી નાની-શી “ગતિમાં પણ-એક વૃદ્ધાએ આવીને બાળનાયકને હાથે ઝાલીને એને રસ્તો ઓળગાવી દીધે–એટલા જ નાનકડા પ્રસંગમાં આખા - હપ્તાની પેલી Elbow space શી રીતે પૂરી કરવી ? ડિકન્સે આખરે પેલી પરગજ ડોસીનું જ વર્ણન કરી કરીને આખે હતા કાંતી કાઢયો. અલબત્ત, કથામાં કલાદષ્ટિએ આ એક ઉણપ હતી, કૃત્રિમતા હતી. પણ વિવેચક કહે છે કે ડિકન્સે આલે. “ખેલી પેલી ડેસીનું હૂબહૂ ચિત્રણ અલ સાહિત્યમાં ફરી વાર કદી જોવા મળ્યું નથી. કલામાત્ર કૃત્રિમ છે. પણ એ કૃત્રિમતા કેટલી કલાત્મક છે એના ઉપર જ એની જીવાદોરીને આધાર છે. ડિકન્સની ધારાવાહી કથાને એકેક હપ્તા વાંચી નાખવાની તાલાવેલિમાં ઇંગ્લેંડના ગ્રામવિસ્તારના વાચકો માઈલો સુધી પગપાળા ચાલીને પિસ્ટ-ઑફિસે જઈ બેસતાં એ ઉપરથી લાગે છે કે પેલી કૃત્રિમતા ‘પણ કલાત્મક હોય તો એની રસનિષ્પાદકતામાં બાધ નથી આવતા. I ! “લીલુડી ધરતી” ના આલેખન દરમિયાન વાયકોએ આપે સથવારે મારે માટે તો પ્રોત્સાહક બનવા ઉપરાંત શિક્ષણાત્મક પણ બની રહ્યો છે. અલબત્ત, આવા પ્રેત્સાહનથી બેહદ પરસાઈ જવાનો ભયસ્થાન અsો તો ઉપર નિર્દેશ કર્યો જ છે. અખબારી વાચકોની