વ્યથિત હૃદયે બોલતા હતા. ‘પણ મૂંઝવણ એવી ભારે આવી પડી છે, કે અહીં આવતાં પગ નહોતો ઊપડતો—’
વ્યવહારદક્ષ કીલાને સમજતાં વાર ન લાગી કે ડોસા કોઈક નાજુક પ્રકારની મૂંઝવણ લઈને આવ્યા છે.
‘તમે જરાય મૂંઝાશો નહીં, કાકા,’ કીલાએ હિંમત આપી, ‘મારા જેવું જે કાંઈ પણ હોય એ કહી દિયો—’
ડોસાની નિસ્તેજ આંખોના ડોળા કીલાને બદલે નરોત્તમ ઉપર નોંધાયા એ ઉપરથી કીલો સમજી ગયો કે તેઓ આ અજાણ્યા માણસની હાજ૨ીનો ક્ષોભ અનુભવે છે. તુરત એણે કહ્યું: ‘આને તમે ન ઓળખ્યો, કાકા? તે દિવસે હું અપાસરે આવ્યો ત્યારે મારી ભેગો હતો એ…’
‘હા, હા, હવે અણસાર ઓળખ્યો.’
‘એનું નામ નરોત્તમ. મારો નવો ભાઈબંધ છે ને મંચેરશાની પેઢીમાં ભાગીદાર છે—’
‘બરોબર ઓળખ્યા!’ જૂઠાકાકા બોલ્યા, ‘તમે મીઠીબાઈસ્વામીને વંદવા આવ્યા’તા ત્યારે તમારી ભેગા હતા… ઓળખ્યા! ઓળખ્યા!’
કીલાએ ડોસાના હાવભાવ ઉપરથી પારખી લીધું કે, ‘ઓળખ્યા, ઓળખ્યા…’ એમ કરવા છતાં ડોસાને અત્યારે નરોત્તમની હાજરી અકળાવી રહી છે. કોઈક અત્યંત ગુહ્ય સત્યની અભિવ્યક્તિમાં આ ત્રાહિત વ્યક્તિ આડે આવી રહી છે. તુરત એણે નરોત્તમને સૂચન કર્યું: ‘મોટા, ઘડીક બહાર ઓશરીમાં બેસ ને!’
નરોત્તમ ઊઠીને ઓસરીમાં ગયો, એટલે કીલાએ કહ્યું: ‘બોલો કાકા, શી વાત છે?’
