પૃષ્ઠ:Saraswati Chandra Part 4.pdf/૨૦૩

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
આ પાનું પ્રમાણિત થઈ ગયું છે.
૧૯૧

કુ૦– છેલ્લો પરિણામ આવે તો અબળા જાતિને જ સ્હેવું પડતું હશે?

ફ્લો૦- હા...સ્તો.

કુ૦– ત્યારે અમારા તમારા લોકના આચારોના આરંભમાં ફેર છે! બાકી સરખુંજ છે.

ફ્લો૦- જે હોય તે એ જ, ખરી વાત આ જ છે.

કુ૦– ત્યારે પુરુષ લગ્ન થતા સુધી રમણ (Lover) હોય છે અને પછી સ્વામી થાય છે.

ફ્લો૦- એમજ.

કુ૦– રાજકવિ ટેનિસનનાં “રાજકુમારી” કાવ્યનો અર્થ આ કુંચીથી સમજાશે ?

ફ્લો૦- શું તમે એ કાવ્ય વાંચ્યું છે ?

કુ૦– મ્હારી બ્હેનના વિવાહિત પતિ સરસ્વતીચંદ્રે એ પુસ્તકના કેટલાક પાનાં બ્હેન પાસે વાંચ્યા અને સમજાવ્યા હતા ત્યારે હું હતી.

અંગ્રેજીમાં કુસુમના મ્હોમાં સરસ્વતીચંદ્રનું નામ સાંભળી સુન્દર ચમકી. અર્થ તો ન સમજાયું પણ તર્ક કરવા લાગી.

ફ્‌લો૦- ટેનિસનનું બીજું કાંઈ કાવ્ય તમે વાંચ્યું છે?

કુ૦- વાંચ્યું છે પણ થોડુંક જ સમજાયું છે. ક્વચિત્ પિતાજી સમજાવે, ક્વચિત્ મ્હારાં માતા સમજાવે, ક્વચિત્ જાતે વાંચું, અને બાકીનું એમનું એમ ર્‌હે. તમને અવકાશ મળે ને સમજાવશો તો ઘણી ઉપકૃત થઈશ.

ફ્‌લો૦– એ સમજાવતાં મને બહુ આનંદ થશે, પણ તમને કોઈ ભાગ મુખાગ્રે હોય તો બોલો જોઈએ.

કુ૦ –સાંભળો, “ઈન મેમોરિયમ્” માંથી બોલું છું.

દીઠો મ્હેં સુખભર એ તો દિન!
હું તેના ગાનમાં બનું લીન !
સમજી બધું સત્ય એ શું હું આ જ ?
હતો ન અખંડ એ સુખસાજ;
હતો ન પ્રમોદ એ સંપૂર્ણ !
સમજવામાં રહ્યું ઘણું ન્યૂન.
સુખદિનસરિતાના મૂળ પાસ,
સુધાજળ જ્યાં ઝરે છે ત્યાંજ,
તરે કાળા તિમિર મક..ર,