કંકાવટી/મંડળ ૨/૯. ગોર-ગોરાણીનાં ટીખળ

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
Padlock-red.svg
આ કૃતિ/પૃષ્ઠની ભૂલશુદ્ધિ પૂર્ણ થતા આ પૃષ્ઠના લેખનને સુરક્ષિત કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ પૃષ્ઠ પર પ્રબંધક સિવાય અન્ય સભ્યો ફેરફાર કરી શકશે નહીં. જો આપ આમાં કોઈ સુધારો સૂચવવા માંગો તો ચર્ચાના પાના પર આપની ટિપ્પણી મૂકશો.
← ૮. મેઘરાજનું વ્રત કંકાવટી
૯. ગોર-ગોરાણીનાં ટીખળ
ઝવેરચંદ મેઘાણી
૧૦. કોયલ વ્રત →


નાની કન્યાઓ નાહીને વળતી ગોર અને શુક્લ માથે એને દાઝ પણ ચડતી. ટીખળ કરવું ય એમને ગમતું. ઉછાળા મારતી મારતી એ વિનોદનાં જોડકણાં બોલતી :


જમના નીરે મોહી રિયાં રે
'હાં રે નીર ભરિયાં
'હાં રે ગાગર ભરિયાં
જમના નીરે મોહી રિયાં રે.
હાં રે મગ મોળા
હાં રે લાપસી લોચો
હાં રે પાપડ પોચો
હાં રે કૂર કાચો
હાં રે ખીર ખાટી
હાં રે શુક્લ શુક્લાણીને આવડો શો પડકો !
હાં રે એને ઘાઘરે છે નવ ગજનો ઝડકો[૧]
મારું ચલાણું
હાં રે મારું ચલાણું
હાં રે શુક્લ-શુક્લાણીને આવડો શો આંટો
એને નાકે છે નવસેંનો કાંટો[૨]
'હાં રે મારું ચલાણું.

મૂર્તિને ગંદી રાખનાર પૂજારી પર બહુલ દાઝ ચડે ત્યારે ગોર માની પણ મશ્કરી કરે કે -

ગોર મા ગણગણતાં
સૂંડલો માખીએ બણબણતાં
એક માખી ઓછી
શુક્લની બાયડી બોખી.


  1. ઝડકો : ઝરકડો = કાપડમાં ચીરો.
  2. કાંટો નામનું નાકનું ઘરેણું.