ઘરની નાનીશી દુનિયામાં નાનાં બાળકા સામે નવો
માણસ ‘મહેમાન’ છે. આ મહેમાન બાળકોનું ધ્યાન તુરત
જ ખેંચે છે, બાળકોની કુતૂહલવૃત્તિ જગાડે છે અને
બાળકોને તે અભ્યાસ રૂપ થઈ પડે છે. પરિણામે મહેમાન
બાળકને જાગૃત કરી જાય છે, સારીમાઠી બાબતોની છાપો
પાડી જાય છે, બાળકોના કુમળાં જીવનમાં તાત્કાલિક અને
કેટલીએક વાર કાયમી નુકસાનનાં બીજો રોપી જાય છે.
બાળકો તેને પોતાનાં માબાપના જાણીતો, મિત્ર રૂપ, સગો કે સ્નેહી સમજીને તેની પાસે જાય છે, તેની સાથે વાતો કરે છે, તેને પોતાની વાર્તા કહે છે, ઘરની વાર્તા કહે છે, બા અને બાપાની વાત પણ કહે છે; ઉપરાંત તેઓ મહેમાનો પાસેથી વાતો સાંભળે છે.
તેઓ જાણતાં નથી કે મહેમાનો જે વર્તન રાખે છે તે ઇષ્ટ છે કે અનિષ્ટ; મહેમાન જે વાતો કહે છે તે સારી ગણાય કે નઠારી; મહેમાન જે રીતે તેમની સાથે વર્તે છે તે સારું સારું ગણાય કે નઠારું; કારણકે બાળકો મહેમાનોને અત્યંત વિશ્વાસથી પોતાના ગણે છે. ઉપરાંત ‘મહેમાન’ એક નવી જ વ્યક્તિ હોવાથી તેનું બધું નવું જ લાગે છે, અને તે નવીનતાને કારણે બાળકો તે જોવા-જાણવા લલચાય છે. અજાણ બાળકોને ખ્યાલ નથી હોતો કે બધી નવીનતા સારી નથી હોતી; ઘણી વાર તો તે ભયંકર હાય છે.
મહેમાનો બાળકોને પરાણે પરાણે પાસે બોલાવે છે; તેમનો હાથ પકડે છે, તેમને ગલીપચી કરે છે, તેમને
