તેનો વિશ્વાસ પણ વધી જશે ! પિતામહ તેને કાંઈ જ કહી શકે તેમ નથી.’
‘તો કુરુવંશનો આખરી અંજામ પણ નિશ્ચિત હશે.’ પિતામહે દુઃખભર્યા સ્વરે કહ્યું, ‘હું પણ તેની જ ચિંતામાં છું. કોઈ પણ રીતે જો કુરુવંશ સલામત હશે તો આવા આપસમાંના કલહ-ઝઘડા-વેર શાંત થશે.’ ઊંડાણમાંથી નિસાસો નાખતાં બોલ્યા, ‘વિકર્ણ, એવી આશા પર તો હું જીવન ખેંચી રહ્યો છું.’
‘ના, પિતામહ, ના. તમે ભલે આશાવાદી હો પણ દુર્યોધન તમને સાચવી રહ્યો છે, કારણ કે તમારી અને દ્રૌણાચાર્યની આડમાં તે તેની મેલી મુરાદ પ્રાપ્ત કરવા માંગે છે.’ વિકર્ણે પિતામહને આંચકો આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો, ‘તમારી સુખસગવડો, તમારી જરૂરતો, તમારા પ્રત્યેનો દેખીતો આદરભાવ તેની પોતાની સ્વાર્થવૃત્તિની નીપજ છે.’
‘તો મારે તેનો ત્યાગ કરવો એમ તું કહે છે?’ પિતામહ અકળામણ ઠાલવતાં હોય એમ પૂછ્યું.
‘તમે તેનો ત્યાગ કરવા માંગો તોપણ દુર્યોધન તમને જવા દે તેમ નથી. તેને પોતાનાં દુષ્ટ કૃત્યો માટે કોઈ ઢાલ જોઈએ છે.’ વિકર્ણ પણ પિતામહ સમક્ષ તેના દિલનો ગમ ઠાલવતો હતો. પિતામહ પૂરી ગંભીરતાથી તેને દાદ દેતા હતા. તેઓ વિકર્ણના કથનનો મર્મ બરાબર સમજતા હતા.
તેમણે વિકર્ણને શાતા આપતાં કહ્યું, ‘હવે પાંડવો તેમનો વનવાસ પૂરો કરી પાછા ફરે અને પછી સૌ શાંતિથી પોતપોતાનું સંભાળી લે એટલે કુટુંબ કલેશનો પણ અંત આવે એ જોવાની મારી ઇચ્છા છે.’
વિકર્ણને પિતામહની ઇચ્છાનો પ્રતિકાર કરવા પડ્યો. તેણે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં કહ્યું, ‘પિતામહ ! મારે મારા મોટાભાઈ વિષે કડવા શબ્દો બોલવા પડે છે. તમે હજી દુર્યોધનને પૂરી રીતે
