સાચી છે, પણ હું શું કરું? હવે બધો જ વહીવટ દુર્યોધનના હાથમાં છે. તે મારી વાત માનતો પણ નથી. શું કરું ? દિલગીર છું છતાં તમે તેને સમજાવો, જો માને તો ?’
પિતામહ હવે પરિસ્થિતિ સમજી ગયા હતા. તેમણે દુર્યોધનને બોલાવવાની ના પાડી દેતાં કહ્યું, ‘ધૃતરાષ્ટ્ર, દુર્યોધન કુળ સંહારક ન બને તે જોજો.’
પિતામહ નિરાશ વદને વિદાય થયા. ધૃતરાષ્ટ્રને ગાંધારીના વચનોની યાદ આવી. દુર્યોધનના જન્મ પછી ગાંધારીએ ધૃતરાષ્ટ્રના હાથમાં તેને મૂકતાં કહ્યું હતું, ‘આને દરિયામાં પધરાવી દો. એ આપણા કુળનો વિનાશ કરશે.
જ્યારે ગાંધારી તેના દીકરાને દરિયામાં પધરાવી દેવાની સલાહ દેતી હતી, ત્યારે તેના હૈયામાં અપાર વેદના ભરી હતી. પણ જ્યોતિષોનાં વચનો તે ભૂલી શકતી નહોતી.
ગાંધારીની સલાહ સાંભળતાં ધૃતરાષ્ટ્ર બેચેન બન્યો હતો, પણ તેને હસ્તિનાપુરની ગાદીનો વારસ જોઈતો હતો. હસ્તિનાપુરની ગાદી પાંડુપુત્ર યુધિષ્ઠિરને મળે તે તેને ગમતું નહોતું. એટલે તેને દુર્યોધનને હૈયાસરસો દબાવતાં ગાંધારીને સંભળાવ્યું, ‘દેવી, તારો પુત્ર જ હસ્તિનાપુરનો મહારાજા બનશે. તેને દરિયામાં ફેંકી કેમ દેવાય ? પછી પેલા પાંડુપુત્રને મહારાજા બનવા દેવો છે?’
ધૃતરાષ્ટ્રને સમજાવવા અને દુર્યોધનને મનાવવા દ્રોણાચાર્યે ઘણાં પ્રયત્નો કર્યા, પણ દુર્યોધન તેના નિર્ણયમાં મક્કમ હતો. તેણે બંનેને સંભળાવી દીધું, ‘પાંડવોને હું કાંઈ જ દેવા માંગતો નથી. રમતમાં હું જીત્યો છું. કોઈ જીતેલો પ્રદેશ પાછો દેવા તૈયાર થાય ખરો ?’
‘પણ આ તો તારા ભાઈઓ છે.’ દ્રોણે કહ્યું. ‘શરત પ્રમાણે પાંડવો તેર વર્ષ વનવાસ પણ ભોગવી આવ્યા. હવે તેમને તેમનું રાજ્ય અને સંપત્તિ પાછી સુપ્રત કરવી એમાં ન્યાય છે.’
