કલાપીનો કેકારવ/મૃત્યુ

વિકિસ્રોતમાંથી
Jump to navigation Jump to search
Padlock-red.svg
આ કૃતિ/પૃષ્ઠની ભૂલશુદ્ધિ પૂર્ણ થતા આ પૃષ્ઠના લેખનને સુરક્ષિત કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ પૃષ્ઠ પર પ્રબંધક સિવાય અન્ય સભ્યો ફેરફાર કરી શકશે નહીં. જો આપ આમાં કોઈ સુધારો સૂચવવા માંગો તો ચર્ચાના પાના પર આપની ટિપ્પણી મૂકશો.
← તુષાર કલાપીનો કેકારવ
મૃત્યુ
કલાપી
પુષ્પ →
છંદ = વસંતતિલકા


મેં બાપડું રમકડું કુમળું ઉછેર્યું,
આ પ્રેમના હૃદયનો રસ પાઇ પોષ્યું;
પારેવડા સમ હતું બહુ ભોળિયું એ,
ને ગીતડું પ્રણયનું મુજ બાલુડું તે!

મ્હારી પ્રિયા હૃદયનું ફુલડું હતું એ,
પ્રીતિ તણું મન હતું, સુખિયું હતું તે;
પોઢ્યું હતું મુજ કને દિન એક કાલું,
સૌએ રડી કળીકળી ફુલ તે ઉપાડ્યું!

લોકો કહે 'મરી ગયું', સમજ્યો ન હું તો;
ચાલ્યાં લઈ 'કુસુમ',પાછળ હુંય ચાલ્યો;
જેને કહે જન "શ્મશાન' તહીં ગયાં સૌ,
મારી પ્રિયા હતી પણ જનસાથમાં ત્યાં.

ત્યાં કાષ્ટના ઢગ પરે ફુલ તે સુવાડ્યું!
લોકો કહ્યું 'શબ' ભલે, 'ફુલ' મેં કહ્યું'તું;
મેં તો કહ્યું, 'અરર!ભાઇ, જરાક થંભો,
આ લાડલું કઠિન અગ્નિ વતી ન બાળો!'

રે સાંભળો! પણ તહીં ભડકો ઉઠ્યો શું!
મૂર્છા તળે દુઃખ ભુલી ધરણી ઢળ્યો હું;
તે ક્રૂર સૌ જન ગયાં નિજ ઘેર ચાલ્યાં,
આ એક જે મુજ હતી રહી પાસ તે ત્યાં.

હું તો ઉઠ્યો, સળગતું મુજ કાળજું'તું,
ઢુંઢ્યું, ન ત્હોય નજરે મમ પુષ્પ આવ્યું;
ત્યાં દૂર વૃધ્ધ અવધૂત હતો ગુફામાં,
તેણે સુણી રુદન આવી મને કહ્યું આઃ

'ત્હારૂં ગયું કમલ મૃત્યુ તણે બિછાને,
'ત્યાં સૌ જશે, જગત તો ભ્રમછાબડું છે;
'આ પ્રેમ શો !રુદન શું! દુઃખદાહ શાને?
'તું કોણ? તે સમજ, બાપ! જરા ઉભો રહે!

'ત્હારૂં ચીરે હૃદય વ્યર્થ રડીરડીને,
'ત્હારૂં ગયું ન વળશે કદિ પુષ્પ, ભાઈ!
'સ્પર્ધા કરી જલધિ વ્યોમ ભણી કુદે છે,
'ને સૂર્ય આ લઈ ગ્રહો ફરતો ફરે છેઃ

'આવા અનેક ઉદધિ ઉછળ્યા કરે, ને -
'બ્રહ્માંડમાં રવિ મળી અણુ શા ઉડે કૈં,
'અસ્તિત્વ એ સહુ તણું નહિ હોય કો દી,
'કો દી હશે નભ બધું પરિશૂન્ય આ તો!'

'ત્હોયે હતાં સહુ જ તત્ત્વ રૂપાન્તરે આ,
'કો એ નવું નથી થયું, નવ થાય કાંઈ;
'કો દી વળી પ્રલયનો સહુ ભોગ થાશે,
'ત્યારેય બીજ રૂપમાં સહુ આ સમાશે!

'ત્યારેય ન્યૂન રતિભાર નહીં થવાનું,
'ને કાંઇ એ અધિક હાલ નથી થયેલું;
'દોરાય કો ગતિ અનન્તથી વિશ્વ આવું,
'ચીલો પડેલ પણ રાહ તણો દિસે ના!

'તે માર્ગનાં પથિક ત્હોય બધાં દિસે છે,
'છે મૃત્યુ, જન્મ, જીવવું ,સહુ ભાસ માત્ર;
'મૃત્યુથી રુદન,જન્મથી હાસ્ય શાને?
'વૈરાગ્યમગ્ન રહી આયુ ન ગાળ શાને?'

તે દિનથી મન વિરાગ ધરી રહ્યો છું,
'ને તાહરૂં સ્મરણ, મૃત્યુ! કર્યા કરૂં છું;
તું શાંતિનું ભુવન છે, દુઃખઅન્ત તું છે!
પ્રેમે બળેલ દિલનો મધુકાલ તું છે!

તું હાસ્ય છે રુદન કે હૃદયાગ્નિ રૂપે,
ને અશ્રુના ઝરણમાં સ્થલ જ્ઞાનનું છે;
ત્હારાં સુખી ચરણમાં સહુ ઘોર ઊંધે,
ત્હોયે તને મનુજ કો કદિયે ન જાણે!

અન્ધાર તું, જગત જે કદિ એ ન જોશે,
અંજાય વા નયન સૌ, બહુ દિવ્ય તું છેઃ
જ્યાં સૌ રડે, ખડખડી કર હાસ્ય ત્યાં તું,
ત્હારૂં અધિપતિપણું સહુ કાલ ચાલે!

રે ભાઇ મૃત્યુ! ગત કાલ બધો જ ત્હારો,
ભાવી તણા તિમિરમાં ઉજળો તું દીવોઃ
તું, હું, પ્રિયા મુજ, સહોદરશાં રહેશું,
તે મિષ્ટ કાલ સુધી સાચવ બાલ મ્હારૂં!

૨૦-૧-૧૮૯૪